الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
37
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
به طورى كه از ذيل احوال ملا حسن گيلانى تيمجانى كه در همين مجلد اوّل از وى نام برده است و مىنويسد : اكنون كه نزديك بيست سال است عهدهدار مقام شيخ الاسلامى اصفهان مىباشد و اينك كه سال 1106 هجرى است ، به شصت و هفتسالگى رسيده ، به دست مىآيد كه افندى سال 1106 هجرى به تأليف رياض العلماء پرداخته و همان زمان مصادف با سن سى و نهسالگى او بوده است . ازآنپس كه كتاب رياض العلماء تأليف شد همواره مورد استفاده اكابر علما و مؤلفان قرار گرفت و با جديت هرچه تمامتر براى تهيهء آن بر يكديگر سبقت مىگرفتند و مجلدات آن را با كوشش فراوانى به دست مىآوردند و دقت كاملى در مطالعه و بهرهبردارى از آن به ظهور مىرسانيدند . روضات الجنات مىنويسد : در پشت يكى از مجلدات رياض ، كه به خط خود مؤلف بود ، خط آقا محمّد على كرمانشاهى فرزند آقا محمّد باقر وحيد بهبهانى رحمه اللّه را ديدم و پيدا بود كه نسخه مزبور به عنوان امانت نزد او بوده و دقت نظر در مطالب آن داشته و نيز از گوهرهاى نهفته در آن استفاده كرده است و به همين مناسبت از قول شاگردش شيخ ابو على رجالى نقل شده است كه آقا محمّد على كرمانشاهى اظهار مىكرده كه مؤلف رياض نام و نشان علماى ما را از روزگار غيبت صغرى تا زمان خود كه سال 1119 هجرى بوده ، متذكر شده است « 1 » و اين نظريه حاكى از آن است كه آقا محمّد على كاملا به چگونگى كتاب رياض توجه داشته است . و به طورى كه مؤلف روضات قدّس سرّه در شرح حال ملا عبد اللّه افندى مىنويسد ، مجلدات رياض در هنگام تأليف كتاب روضات ، در اختيار او
--> ( 1 ) - بنا به نظريه آقا محمّد على ، در هنگام فراغت از رياض 52 ساله بوده و مدت سيزده سال براى اتمام آن متحمل رنج و مشقت شده است .